Muizen en woelmuizen in België

Muizen en woelmuizen: soorten en karakteristieken

Er leven verschillende soorten muizen in onze contreien. Sommige zijn schadelijker dan andere. Ze hebben elk hun levenswijze en hun karakteristieken. Het is dus belangrijk om de wering en de bestrijding van muizen af te stemmen op de soort waarmee je te maken hebt. De eerste stap in een effectieve bestrijding is het correct identificeren van het dier.

In België maken we een belangrijk onderscheid tussen echte muizen en woelmuizen. Hoewel ze uiterlijk op elkaar lijken, verschillen ze sterk in gedrag, voedselkeuze en de mate waarin ze gebouwen betreden.

Hieronder vindt u een overzicht van de meest voorkomende soorten in België. Lees hier hoe ze eruitzien, hoe ze zich voortplanten en waar ze leven. De Rentokil expert in het bestrijden van muizen kent de biologie van elke soort en kan dus de juiste methode gebruiken om muizen te bestrijden.

Echte muizen (Muridae)

Deze groep muizen heeft over het algemeen grote oren, grote ogen en een staart die minstens zo lang is als het lichaam. Ze zijn vaak zeer beweeglijk en goede klimmers.

Huismuis (Mus domesticus)

De huismuis is de soort die we het vaakst binnenshuis aantreffen. Ze passen zich extreem goed aan de menselijke omgeving aan.

Uitzicht

Het lichaam is 7 tot 9,5 cm lang, met een staart die ongeveer even lang is. Het gewicht varieert tussen 12 en 30 g. Door hun relatief kleine poten en kop in combinatie met grote ogen en oren onderscheiden ze zich van een jonge bruine rat.

Levenscyclus

Een huismuis is na 2 maanden geslachtsrijp. De draagtijd duurt ongeveer 3 weken, waarna er 4 tot 6 jongen per nest worden geboren. Een vrouwtje kan 6 tot 10 nesten per jaar werpen.

Gewoonten

Ze leven meestal op of onder de grond, maar kunnen uitstekend klimmen. Ze geven de voorkeur aan vetproducten en granen. Een huismuis eet ongeveer 3 g per dag en kan overleven zonder te drinken als het voedsel voldoende vocht bevat. Bij droge voeding drinken ze tot 3 ml water per dag.

Grote bosmuis of geelhalsbosmuis (Apodemus flavicollis)

De grote bosmuis wordt ook wel geelhalsbosmuis genoemd vanwege de kenmerkende tekening op de borst.

Uitzicht

Het is een relatief grote muis met een kop-romplengte van 95 tot 120 mm en een staart van 75 tot 110 mm. Het gewicht ligt tussen 14 en 45 g. Hun vacht is bruin op de rug en wit op de buik, met een duidelijke, volledige strook geel rond de nek die als een halsband fungeert. Ze hebben opvallend grote oren en uitpuilende ogen.

Levenscyclus

Ze paren van maart of april tot oktober. De dracht duurt 25 of 26 dagen. De jongen worden na ongeveer 18 dagen gespeend en beginnen meestal het jaar na hun geboorte zelf te paren. De meeste individuen leven in de natuur niet langer dan 12 maanden.

Gewoonte

In België is deze soort zeldzamer dan de gewone bosmuis. Ze komt vooral voor in loofbossen en habitats met hagen, maar ze kan ook in gebouwen binnendringen. Daar kunnen ze opgeslagen etenswaren opeten of schade toebrengen aan elektrische draden. Ze gaan gemakkelijker gebouwen binnen dan de gewone bosmuis.

Bosmuis (Apodemus sylvaticus)

De bosmuis is een van de meest algemene soorten in tuinen en bosranden.

Uitzicht

Volwassen dieren hebben een kop-romplengte van 80 tot 100 mm en een staart van 70 tot 90 mm. Het mannetje weegt ongeveer 25 g en het vrouwtje 20 g. Ze hebben een beige tot roodbruine vacht die lichter is op de buik. Vaak hebben ze een smalle, kleine gele streep op de borst die niet doorloopt als een halsband.

Levenscyclus

Het voortplantingsseizoen loopt van het voorjaar tot de herfst. De draagtijd bedraagt ongeveer 25 dagen. In het wild worden ze gemiddeld twee tot drie maanden oud, al kunnen ze onder ideale omstandigheden aanzienlijk ouder worden.

Gedrag

Ze eten voornamelijk zaden van bomen zoals eik, beuk en esdoorn. In het voorjaar vormen slakken en insecten ook een belangrijke voedselbron. Hoewel ze buiten leven, zoeken ze in de winter soms beschutting in schuren of woningen.
 

Woelmuizen (Arvicolinae)

Woelmuizen hebben een gedrongen bouw, een stompe snuit, kleine ogen en oren en een kortere staart dan echte muizen.

Rosse woelmuis (Myodes glareolus)

Dit is een bosbewonende woelmuis die ook vaak in dichte begroeiing nabij woningen wordt gezien.

Uitzicht

Kop en lijf zijn 80 tot 120 mm lang, de staart is met 35 tot 60 mm relatief kort. Het gewicht is 15 tot 40 g. Volwassen dieren hebben een opvallende roodbruine pels op hun rug, terwijl jongere dieren grijzer zijn. Ze hebben een stompe neus en kleine ogen en oren.

Levenscyclus

Ze paren van maart tot oktober en werpen gemiddeld vier jongen na een draagtijd van 18 tot 20 dagen. Na vier weken zijn de jongen zelfstandig. Ze kunnen tot 18 maanden leven.

Gewoonten

Hun favoriete leefomgeving is het bos, maar ze zijn ook te vinden in graslanden en hagen. Ze zijn zowel overdag als 's nachts actief en klimmen soms in struiken om aan jonge knoppen of zaden te komen.

Veldmuis (Microtus arvalis)

De veldmuis leeft in kolonies en kan in landbouwareaal voor aanzienlijke schade zorgen.

Uitzicht

Gedrongen lijf met korte poten en een korte staart. De vacht is meestal bruin of grijsachtig aan de bovenzijde.

Levenscyclus

De voortplanting vindt plaats van maart tot oktober. Door de korte dragtijd van 16 tot 24 dagen kunnen populaties bij gunstige omstandigheden zeer snel groeien. Ze leven gemiddeld slechts 4 tot 5 maanden.

Gewoonten

Hun leefgebied bestaat uit open grasland en akkers. Ze graven uitgebreide gangenstelsels en nesten in de grond voor rust en voedselopslag. Vrouwtjes zijn territoriaal binnen de kolonie.

Aardmuis (Microtus agrestis)

De aardmuis lijkt sterk op de veldmuis maar geeft de voorkeur aan ruigere, nattere gebieden.

Uitzicht

De grootte ligt tussen 8 en 13 cm met een gewicht van 14 tot 50 g. Ze hebben een grijsbruine pels en een korte staart. De oren zijn vaak bijna volledig verborgen in de vacht.

Levenscyclus

De voortplanting vindt plaats tussen maart en oktober met een draagtijd van ongeveer 20 dagen. Ze kunnen tot twee jaar oud worden, wat relatief lang is voor een woelmuis.

Gewoonten

Ze wonen in vochtige graslanden en moerassen. Ze voeden zich voornamelijk met groene bladeren en grassen. In de zomer zijn ze vooral 's nachts actief, maar in de winter komen ze ook overdag buiten om voedsel te zoeken.