© 2026 Rentokil Initial plc is onderworpen aan de Belgische wetgeving. Alle rechten voorbehouden. Wettelijke vermeldingen.
Ongedierte kan in de farmaceutische industrie enorme economische verliezen veroorzaken door grondstoffen, opslagruimtes, laboratoria, productieruimtes, verpakkingen en eindproducten te besmetten. In tegenstelling tot voedselveiligheidsnormen, die vaak een commerciële voorwaarde zijn om handel te mogen drijven, zijn farmaceutische normen wettelijke vereisten voor het verkrijgen van een exploitatievergunning.
In een cleanroomomgeving is een enkel insect niet zomaar een plaag; het is een “biologische verontreiniging” die kan leiden tot productiestilstand en een totale afkeuring van een batch, wat miljoenen euro's kost, tot schadeclaims en juridische stappen door regelgevende of volksgezondheidsinstanties.
Tientallen jaren ervaring met duizenden klanten in de farmaceutische sector in heel Europa hebben ons unieke expertise en inzichten opgeleverd in de meest voorkomende ongedierte dat problemen veroorzaakt voor farmaceutische bedrijven, samen met de meest effectieve ongediertebestrijdingsoplossingen om deze te monitoren, te bestrijden en te voorkomen in overeenstemming met GMP Bijlage 1 (2023).
Vliegen kunnen meer dan 100 verschillende ziekteverwekkers overbrengen en door zich te verplaatsen tussen besmette omgevingen en schone ruimtes, besmetten ze machines, gereedschap en ingrediënten. Effectieve vliegenbestrijding is essentieel voor het handhaven van de hygiëne en veiligheid in farmaceutische productiefaciliteiten.
Verschillende soorten vormen verschillende bedreigingen: fruitvliegen broeden in zeer kleine hoeveelheden gistende suikerhoudende vloeistoffen, terwijl afvoervliegen broeden in de gelatineachtige biofilms van afvoeren en organisch afval, waardoor ze zeer resistent zijn tegen pesticiden.
De kern van GMP Annex 1 is Quality Risk Management (QRM), dat een proactieve manier vereist om potentiële risico's te identificeren, wetenschappelijk te evalueren en te beheersen.
Bij traditionele ongediertebestrijding werd vaak gewacht tot er iets werd waargenomen voordat er actie werd ondernomen. Bijlage 1 vereist preventie als eerste stap. Dit betekent dat gedocumenteerde structurele afdichting en hygiënisch ontwerp nu wettelijke vereisten zijn om ervoor te zorgen dat ongedierte überhaupt niet kan binnendringen en zich kan vestigen.
De technici van Rentokil hebben ruime ervaring met het beoordelen van een locatie en het doen van aanbevelingen voor fysieke afscherming als eerste verdedigingslinie, zoals het plaatsen van vliegenhorren voor ramen en ventilatieopeningen en het vrijhouden van afvoeren van opgehoopt organisch materiaal.
Commerciële oplossingen voor vliegenbestrijding, zoals de Lumnia-insectenvallen (ILT's) van Rentokil, lokken insecten op en vangen ze op een hygiënische manier op, waardoor het risico op fysieke besmetting wordt geëlimineerd.
Kakkerlakken zijn de meest voorkomende kruipende insecten in farmaceutische faciliteiten, omdat ze zich verschuilen op kleine, donkere plekken (kieren, afvoerkanalen en in machines), die tijdens de dagelijkse schoonmaak moeilijk te bereiken zijn.
Kakkerlakken kunnen ziekteverwekkende micro-organismen zoals Salmonella, Listeria en E. coli bij zich dragen, en laten uitwerpselen, vervellingshuiden en lichaamsafscheidingen achter die producten en verpakkingen besmetten.
Kakkerlakkenpreventie in omgevingen met nultolerantie is sterk afhankelijk van rigoureuze hygiënepraktijken, zoals het opslaan van producten en grondstoffen in kakkerlakkenbestendige containers (karton volledig vermijden) en strikte protocollen voor afvalverwijdering.
In het verleden bestonden commerciële behandelingen tegen kakkerlakken uit sprays, spuitbussen en poeders. Tegenwoordig moeten farmaceutische faciliteiten voldoen aan EU GMP Bijlage 1, die een holistische Contaminatiebeheersingsstrategie (CCS) vereist waarbij de ongediertebestrijdingsmethoden zelf geen verontreiniging veroorzaken.
Als chemische ingrepen ooit nodig zijn, moeten deze strikt voldoen aan de Biocidenverordening (BPR), die nauwkeurige digitale registraties van EU-autorisatienummers en batchgegevens vereist, evenals onmiddellijke toegang tot veiligheidsinformatiebladen (SDS) voor auditors. Dit alles is beschikbaar op myRentokil, ons digitale portaal voor ongediertebestrijding.
Ratten en muizen vormen een ernstig risico voor farmaceutische faciliteiten doordat ze schade toebrengen aan gebouwen, inrichting, elektrische bedrading en machines. Hun urine en uitwerpselen veroorzaken besmetting, en het is bekend dat ze ziekten zoals salmonellose en de ziekte van Weil overbrengen.
Knaagdieren kunnen gebouwen binnendringen door gebruik te maken van structurele openingen in afvoerkanalen, deuren, ramen, leidingen en kabels, ventilatieopeningen, slecht gemonteerde panelen en dakbedekking. In de farmaceutische omgeving, waar een nultolerantiebeleid geldt, moet de bestrijding van knaagdieren beginnen met het fysiek afsluiten van al deze toegangspunten.
Rentokil heeft een breed assortiment producten die speciaal zijn ontworpen om uw gebouw tegen knaagdieren te beschermen. Onze Flexi Armour-reeks van afdichtingsoplossingen maakt gebruik van robuuste materialen zoals kevlar en staalgaas, waardoor een ondoordringbare barrière tegen knaagdieren wordt gegarandeerd.
Faciliteiten moeten wettelijk, aan de hand van verifieerbare gegevens, aantonen dat ze alle niet-chemische methoden – zoals fysieke uitsluiting en digitale monitoring – hebben uitgeput voordat giftig lokaas wordt ingezet. Als rodenticide nodig is, moet het een goedgekeurd product zijn, geplaatst in een beveiligd station uit de buurt van de productie, en gehanteerd door gecertificeerd personeel om milieuverontreiniging te voorkomen.
Grote gebouwen bieden vaak een veilige schuilplaats voor duiven, mussen, meeuwen en spreeuwen om zowel uit te rusten als te nestelen. Vogels kunnen materiële schade veroorzaken door dakbedekking los te maken, terwijl hun uitwerpselen, nestmateriaal en veren oppervlakken en apparatuur kunnen verontreinigen.
Het is bekend dat vogels meer dan 60 ziekteverwekkers bij de mens overbrengen, en hun nestplaatsen werken secundaire plagen van vogelmijten en vlooien in de hand.
Vogelbeheersing sluit perfect aan bij niet-chemische IPM door prioriteit te geven aan het ontzeggen van toegang tot voedsel, water en schuilplaatsen voor schadelijke vogels. Dit begint met het voorkomen van toegang van schadelijke vogels tot platte daken, richels en schoorstenen. Faciliteiten moeten gebruikmaken van fysieke, humane afschrikmiddelen zoals netten, elektrische vogelafschrikmiddelen en toegangsbarrières om vogels volledig uit te sluiten.
Rentokil biedt een reeks vogelafweersystemen, waaronder netten, elektrische vogelafschrikkers en toegangsbarrières, en biedt een geïntegreerd vogelbeheersprogramma dat schadelijke vogels op een veilige en humane manier bestrijdt door middel van een uitgebreide oplossing van vang-, verwijderings- en gerichte uitsluitingstechnieken.
Voorraadinsecten (Stored Product Insects) omvatten kevers, snuitkevers, motten en mijten. Deze kunnen farmaceutische ingrediënten aantasten, zoals zetmeel, suikers of natuurlijke kruidenproducten die worden gebruikt voor het extraheren van medisch actieve bestanddelen.
SPI’s introduceren ongewenste micro-organismen in steriele ingrediënten, waardoor deze ongeschikt worden voor gebruik. De aanwezigheid van ongedierte kan bovendien de fysieke en chemische eigenschappen van grondstoffen veranderen, wat productielijnen kan stilleggen en machines kan beschadigen. Voorraadinsecten kunnen zelfs verpakkingen van papier, karton, plastic, cellofaan en folie binnendringen. De ingangsopeningen van sommige insecten zijn zo klein dat ze met het blote oog onzichtbaar zijn.
De beheersing van SPI’s moet prioriteit geven aan niet-toxische interventies en continue monitoring. Hierbij wordt gebruikgemaakt van systemen zoals soortspecifieke feromoonlokstoffen, feromoonvallen en hittebehandelingen om risico’s te beperken in overeenstemming met de GMP Annex 1.
De strenge regelgeving in de farmaceutische sector vereist een nultolerantiebeleid ten aanzien van ongediertebestrijding. Ongedierte vormt een biologische verontreiniging die kan leiden tot catastrofale afkeuringen van productpartijen, aanzienlijke economische verliezen en ernstige juridische gevolgen.
Effectief ongediertebeheer in deze sector gaat verder dan traditionele, reactieve behandelingen en vereist een proactieve, holistische en preventieve strategie voor verontreinigingsbeheersing (CCS), gebaseerd op de principes van geïntegreerde ongediertebestrijding (IPM).
Samenwerken met een dienstverlener die ervaring heeft met de complexiteit van GMP Annex 1 en een echte IPM-aanpak biedt, is essentieel. Door een verifieerbaar, datagestuurd en conform ongediertebestrijdingsprogramma te implementeren, kunnen farmaceutische bedrijven de productintegriteit waarborgen, hun vergunning behouden en de volksgezondheid beschermen.
Specifieke ongediertebestrijding voor de farmaceutische sector met een nultolerantiebeleid