Recente wijzigingen in EU-normen inzake voedselveiligheid

Samenvatting

• De Europese voedselveiligheid vereist nu verplichte geïntegreerde ongediertebestrijding (IPM) als gevolg van de EU Green Deal en de 'Farm to Fork'-strategie.
• Digitale ongediertebestrijding is essentieel voor naleving, het biedt verifieerbare datatrajecten met tijdstempels om het gebruik van niet-chemische interventies te bewijzen en ondersteunt de doelstelling om het gebruik van pesticiden met 50% te verminderen.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) worden jaarlijks ongeveer 600 miljoen mensen ziek en sterven er 420.000 als gevolg van door voedsel overgedragen ziekten. De kosten voor productiviteitsverlies, handel en medische behandeling lopen jaarlijks op tot 110 miljard US dollar.

De wereldwijde handel in voedingsproducten is het afgelopen decennium verdrievoudigd en als gevolg daarvan is de complexiteit van het beheer van toeleveringsketens drastisch toegenomen. Strikte normen en voorschriften voor voedselveiligheid zijn essentieel om ervoor te zorgen dat voedsel veilig en geschikt blijft voor consumptie gedurende de hele reis door de lange, complexe toeleveringsketen: van boer tot bord.

Regels voor voedselhygiëne variëren per land, maar ze regelen doorgaans de behandeling, verwerking, opslag, preventie van contaminatie en etikettering van voedsel tijdens dit traject naar de consument.

Welke regelgeving beheerst de wereldwijde voedselproductie?

Op wereldniveau is het belangrijkste adviesorgaan voor voedselnormen de Codex Alimentarius Commission (CAC), die gezamenlijk wordt beheerd door de FAO en de WHO. De CAC heeft 188 lidstaten en stelt gecoördineerde internationale voedselnormen op basis van wetenschappelijke principes op, waaronder 223 voedselveiligheidsnormen en 78 richtlijnen.

De Wereldhandelsorganisatie (WTO) moedigt lidstaten sterk aan om de Codex-voedselnormen als referentiepunt te gebruiken om zowel onnodige kosten als handelsbelemmeringen te vermijden. Hoewel het enkel aanbevelingen zijn, dienen Codex-normen in veel gevallen als basis voor nationale wetgeving.

Welke regelgeving beheerst de Europese voedselproductie?

Hoewel de Codex-voedselnormen en -richtlijnen ten zeerste worden aanbevolen aan lidstaten, worden voedselverwerkers en fabrikanten in Europa gereguleerd door een complexe combinatie van wettelijke voorschriften en vrijwillige (maar verwachte) commerciële veiligheidsnormen. Sinds 2026 staat het wettelijk kader voor de productie en verkoop van voedsel in Europa in het teken van het principe 'veiligheid van boer tot bord'. U kunt in Europa niet legaal voedsel verkopen als u niet voldoet aan de vereisten van de EU-wetgeving:

1. The General Food Law (Regulation 178/2002)
   Dit is het fundament voor veilig voedsel. Het bepaalt dat alleen veilig voedsel op de markt mag worden gebracht en legt de primaire verantwoordelijkheid voor de veiligheid bij de fabrikant.

2. The General Food Hygiene Law (Regulation 852/2004)
   Deze verordening schrijft voor hoe fabrieken moeten worden gebouwd en beheerd, en is van toepassing op alle stadia van productie na de primaire landbouw. Het maakt HACCP ook verplicht, wat de implementatie vereist van een permanente procedure gebaseerd op Hazard Analysis and Critical Control Points (HACCP).

3. Microbiological and labelling standards
   Dit zijn de technische regels die bepalen of uw product wettelijk veilig en informatief is, waaronder Microbiological Criteria (Regulation 2073/2005) en Food Information to Consumers (Regulation 1169/2011).

Hoe is het Europese wetgevingslandschap veranderd sinds 2019?

Sinds de onthulling van de Europese duurzaamheidsstrategie - The Green Deal - in 2019, is het wetgevingslandschap voor voedselveiligheid aanzienlijk veranderd. De Green Deal is de routekaart die Europa tegen 2050 klimaatneutraal moet maken door wetgevers en private standaarden te verplichten om duurzaamheid voorop te stellen.

De kern van de Green Deal wordt gevormd door Farm to Fork, gepubliceerd in 2020. Dit is het meest cruciale document voor de voedingsmiddelenindustrie, omdat het een bindende doelstelling bevat om het gebruik en de risico's van chemische pesticiden tegen 2030 met 50% te verminderen.

Farm to Fork heeft de bestaande voedselveiligheidsregels niet herschreven, maar heeft wel een striktere interpretatie afgedwongen van de term "ongedierte moet bestreden worden" in Annex II van Regulation (EC) No 852/2004.

De focus is verschoven van routinebestrijding naar Integrated Pest Management (IPM), geheel in lijn met de doelstelling om het gebruik van pesticiden met 50% te verlagen. De Biocidal Products Regulation (BPR) heeft bovendien geleid tot een golf van uitfaseringen van chemicaliën ten gunste van producten met een laag risico.

Tussen 2022 en 2023 werden ook belangrijke updates van industriestandaarden (BRCGS Issue 9, IFS Food v8 en EU GMP Annex 1) gepubliceerd om aan te sluiten bij deze doelstellingen van de Green Deal en Farm to Fork, waarbij de voorkeur wordt gegeven aan IPM boven chemische behandelingen. IPM is niet langer louter een 'best practice'; het is een verplichte basisnorm. Voedingsbedrijven moeten nu wettelijk bewijzen dat zij alle niet-chemische bestrijdingsmethoden hebben uitgeput voordat zij toestemming krijgen om toxisch lokaas te gebruiken.

Hoe is de rol van technologie in de voedselketen veranderd?

Tijdens het International Forum on Food Safety and Trade in 2019 gaven de FAO, WHO en WTO een gezamenlijke verklaring af waarin zij stelden dat: “Technologie, inclusief het gebruik van 'big data', betere detectie-, onderzoeks-, monitoring- en surveillancemiddelen en -methoden mogelijk maakt voor de risicobeoordeling van voedselveiligheid.”

Dit komt tot uiting in de wijzigingen die worden doorgevoerd in de Europese regelgeving voor voedselveiligheid. Digitale technologie is niet langer "pionierswerk" of een "opportuniteit", het is een strikte noodzaak voor correcte naleving. Omdat de EU Green Deal bewijs van IPM eist, zijn digitale ongediertebestrijdingssystemen die constant monitoren, direct reageren en onmiddellijk rapporteren nu essentieel.

24/7 monitoring op afstand via een netwerk van verbonden sensoren voldoet aan de eisen voor monitoring en vroege detectie van IPM. Dit zorgt ervoor dat technici gewaarschuwd worden op het moment dat ongedierte wordt gedetecteerd, in plaats van te moeten wachten op een maandelijkse inspectie. Deze real-time zichtbaarheid maakt gerichte interventies mogelijk, die de afhankelijkheid van breedspectrum chemische behandelingen aanzienlijk verminderen en zo direct bijdragen aan de doelstelling van de EU Green Deal om het pesticidegebruik te beperken.

Conclusie

De verschuiving in de Europese wetgeving, gedreven door de EU Green Deal en de Farm to Fork-strategie, heeft digitale ongediertebestrijding veranderd van een pioniersconcept naar een noodzaak voor IPM-naleving. Systemen zoals Rentokil’s PestConnect en myRentokil zijn koplopers op het gebied van duurzaamheid in ongediertebestrijding door de afhankelijkheid van traditionele chemische methoden te minimaliseren.

Onze gerichte interventies, gestuurd door nauwkeurige monitoring en data-gedreven inzichten, maken een proactieve aanpak mogelijk die plagen voorkomt voordat ze escaleren. Dit vermindert de noodzaak voor uitgebreide chemische behandelingen aanzienlijk. Door een IPM-filosofie te omarmen en de nadruk te leggen op wering en preventie, bevordert PestConnect een effectievere en duurzamere aanpak van ongediertebestrijding.